Elleboogklachten? Niet te lang mee wachten!

Tennis, golf, basketbal, handbal... veel sporten waarbij het ellebooggewricht constant aan het werk wordt gezet. Maar ook in het dagelijks leven ontkom je er niet aan. Des te belangrijker dat deze in alle richtingen soepel kan blijven bewegen en dat blessures voorkomen worden.

Maar hoe werkt het ellebooggewricht eigenlijk? En als je toch een blessure hebt opgelopen... hoe kom je daar zo snel mogelijk vanaf?

Hoe werkt de elleboog eigenlijk?

De elleboog is een complex gewricht die de bovenarm met de onderarm verbindt. In het ellebooggewricht komt het bot van de bovenarm (humerus) samen met de twee botten uit de onderarm (de ellepijp en het spaakbeen). Door de elleboog kun je de bovenarm los van de onderarm bewegen, waarbij de onderarm ook nog eens om de lengteas kan draaien. Doordat de uiteinden van de botten zijn bedekt met kraakbeen, kunnen deze soepel over en langs elkaar bewegen en worden schokken geabsorbeerd.

De binnen- en buitenbanden in het ellebooggewricht zorgen voor stabiliteit wanneer je de elleboog buigt, strekt of de onderarm draait. Daarnaast is er nog het annulaire ligament. Dit is een band die rond het uiteinde van het spaakbeen (radiuskopje) ligt, waardoor deze op zijn plek wordt gehouden en het spaakbeen en de ellepijp strak tegen elkaar gehouden worden.

Aan de voorzijde van de onderarm verbindt de bicepspees de bicepsspier met het spaakbeen. Deze spier zorgt dat het mogelijk is de elleboog te buigen. Aan de achterzijde van de onderarm wordt de tricepsspier verbonden met de ellepijp door de tricepspees. Deze zorgt ervoor dat je je elleboog kan strekken.

Sommige spieren lopen van de onderarm over de elleboog naar de bovenarm. De spieren die ervoor zorgen dat je je vingers en pols kan strekken, komen bijeen in een pees die zich aan het buitenste botpunt (de laterale epicondyl), net boven de elleboog hecht. De spieren die zorgen dat jij je pols en vingers kan buigen, komen bijeen in een pees die hecht aan de binnenste botknokkel net boven de elleboog (de mediale epicondyl).

Hoewel de elleboog gepasseerd wordt door alle zenuwen die door de arm lopen, zijn er drie belangrijke zenuwen die verantwoordelijk zijn voor de geleiding van signalen vanuit de hersenen naar de arm. De nervus ulnaris is daarvan de meest bekende. Deze wordt ook wel ‘het stroombotje’ genoemd en als je deze stoot of de zenuw raakt overprikkeld, ervaar je een tintelend gevoel.

Hoe ontstaan elleboogblessures?

De meeste elleboogblessures ontstaan door overbelasting. Dit kan zijn door veelvoudig dezelfde beweging te doen, extreem veel belasting, verkeerde techniek of ongeschikt materiaal. Er ontstaat een brandend gevoel rondom het gewricht en tijdens het belasten wordt deze pijn erger. In de meeste gevallen van overbelasting is er geen sprake van een zwelling of bloeduitstorting.

Elleboogblessures kunnen ook accuut ontstaan. Acute blessures worden veroorzaakt door een val of klap, in de vorm van een kneuzing of overstrekking. Bij een accute elleboogblessure is er vaak een zwelling en/of bloeduitstorting te zien.


Veel voorkomende elleboogblessures

Tennisarm/ tenniselleboog

De meest voorkomende elleboogblessure is de tenniselleboog, ook wel tennisarm genoemd. Hoewel de naam anders doet denken, wordt maar 5% van deze blessure opgelopen door tennissers. Een tennisarm ontstaat als je de strekspieren intensief en lang of herhalend belast.

De klachten bestaan uit pijn aan aan de buitenzijde van de elleboog, vaak uitstralend naar de onderarm en pols. In een meer gevorderd stadium leidt deze blessure tot kracht- en coördinatieverlies.

Golfarm/ golferselleboog

De golferselleboog (of golfarm) is, net als de tenniselleboog, een blessure die ontstaat door overbelasting én die in de meeste gevallen ontstaat bij mensen die niet aan golf doen. Deze blessure wordt veroorzaakt door overbelasting van de buigspieren of door activiteiten waarbij een grote knijpkracht nodig is.

Waar je bij de tenniselleboog last krijgt aan de buitenzijde van de elleboog, ervaar je de pijn bij de golferselleboog aan de binnenzijde.

Slijmbeursontsteking

Tussen de pezen en botten bevinden zich slijmbeurzen. Dit is een soort klein kussentje met slijmerig vocht, dat ervoor zorgt dat gewrichten soepel kunnen bewegen. Als pezen en botgewrichten door overbelasting in korte tijd veel wrijving uitoefenen op de slijmbeurs, kan deze geïrriteerd of zelfs ontstoken raken.

De slijmbeurs in de elleboog is in geval van ontsteking pijnlijk en opgezwollen. Daarnaast kan deze rood zijn en warm aanvoelen. Een slijmbeursontsteking wordt vaak verward met een peesontsteking.

Overstrekking

Het overstrekken van de elleboog kan gebeuren door middel van een val met uitgestoken hand en gestrekte elleboog. Er komt meer kracht op de elleboog te staan dan de gewrichtsbanden aankunnen, waardoor deze op rek komen te staan. De gewrichtsbanden en het kapsel kunnen hierdoor schade oplopen.

Je voelt pijn op en rond de elleboog en er kan zwelling ontstaan. Daarnaast voelt de elleboog instabiel. De meeste pijn ervaar je als je de elleboog volledig strekt.

Kneuzing

Door een harde stoot kun je een elleboogkneuzing oplopen. In het geval van een kneuzing zijn de weefsels dusdanig hard tegen elkaar gedrukt dat deze beschadigd zijn.
Bij een elleboogkneuzing kun je precies de plek aanwijzen waar de pijn vandaan komt. Deze plek is gezwollen, blauw en bijzonder pijnlijk. Daarnaast is de pijn in de elleboog erger bij bewegingen in alle richtingen.

Binnenband letsel

Het bot van de bovenarm wordt verbonden met de ellepijp door middel van de binnenband. Deze band zorgt voor zijwaartse stabiliteit tijdens bovenhandse sportactiviteiten. Vooral bij sporten als tennis, softbal of handbal, waarbij veel bovenhands geworpen of bewogen wordt komt overbelasting van deze band voor.

Deze blessure kenmerkt zich door een instabiel gevoel aan de binnenkant van de elleboog. Daarnaast voel je pijn bij (bepaalde) bovenhandse bewegingen.

Behandeling

Tennisarm/ -elleboog

Een tennisarm wordt veroorzaakt door een geïrriteerde peesaanhechting. Door goed rust te houden geneest een tennisarm vanzelf. Zeker als je weer gaat sporten en belasten raden wij je aan een brace te dragen. Braces voor deze blessure hebben bepaalde drukpunten die zorgen dat de aangetaste pezen worden ontzien.

Probeer bewegingen te vermijden waarbij de elleboog gestrekt is terwijl de pols buigt. Het slaan van een backhand is hier een voorbeeld van.

Golfarm/ -elleboog

Een golfarm of -elleboog gaat vanzelf over maar hiervoor is het wel belangrijk dat je goed rust houdt. Probeer de arm wel te blijven bewegen maar zorg dat deze niet te intensief wordt belast. Het herstel van deze blessure kan lang duren. De meeste mensen (80%) is na een half jaar hersteld.

Slijmbeursontsteking

Door goed rust te houden kan een slijmbeursontsteking vanzelf genezen. In veel gevallen schrijft de dokter pijnstillers voor. Om een herhaling van overbelasting te voorkomen helpt de fysiotherapeut met het versterken van de armspieren. Soms kiest de arts ervoor wat vocht uit de slijmbeurs af te tappen, zodat de druk afneemt.

Overstrekking

Direct na het overstrekken van de elleboog raden wij je aan de elleboog te koelen en rust te houden. Zorg dat je de elleboog niet belast, maar blijf wel bewegen om stijfheid te voorkomen. De pijn zal geleidelijk afnemen. Bespreek met je fysiotherapeut welke oefeningen je kan doen om de spieren rondom de elleboog te versterken.

Kneuzing

Door de pijnlijke plek te koelen verminder je de pijn en neemt de zwelling sneller af. Let er wel op dat het koelen ook zorgt dat witte bloedcellen minder snel worden aangemaakt. Deze zijn essentieel voor een snel herstel dus houdt het koelen binnen de perken. Verder is er geen behandeling nodig en verdwijnen de klachten vanzelf. Dit kan bij zware kneuzingen tot 6 weken duren.

Binnenband letsel

Door rust te houden krijgt de gewrichtsband de kans zich te herstellen. Daarnaast kun je met behulp van een fysiotherapeut werken aan het verhogen van de belastbaarheid van de elleboog. In veel gevallen is een verkeerde techniek of ongeschikt materiaal de oorzaak van de blessure. Wij raden dan ook aan om hier aandacht aan te besteden als je het sporten weer gaat oppakken.


Kies de juiste ondersteuning

De basis van het herstel voor veel elleboogblessures is rust. Daarnaast kun je een brace dragen die ondersteuning biedt en waar mogelijk de pezen wat kan ontzien. Elleboogbraces zijn er met verschillende beschermingsniveaus.

Beschermingsniveau 1: dit zijn de braces die geschikt zijn te dragen met lichte tot redelijke pijn aan de elleboog. Door middel van warmte en compressie wordt stijfheid tegengegaan. Deze braces zijn ideaal om te dragen als je elleboog opgezwollen is door een slijmbeursontsteking.

Beschermingsniveau 2: bij matige tot middelzware pijn aan de elleboog kun je een brace met beschermingsniveau 2 dragen. Deze braces stabiliseren en ondersteunen de elleboog waardoor stijfheid vermindert en spieren worden ontlast.

Beschermingsniveau 3: braces met beschermingsniveau 3 bieden optimale bescherming. Door een combinatie van compressie, warmte, stabilisatie en speciale drukpunten worden de spieren en pezen in de elleboog ontlast en dat bevordert het herstel. Als je weer gaat sporten zorgen deze braces dat de kans op herhaling aanzienlijk wordt verkleind.

Voorkomen is beter dan genezen

Een accute blessure is vrijwel nooit echt te voorkomen maar door te zorgen dat de spieren in en rondom de elleboog sterk zijn, is de kans op een ernstige blessure wel degelijk een stuk kleiner.

Spieren kunnen ook meer hebben als ze goed warm zijn. Zorg daarom dat je altijd een goede warming-up doet voordat je aan een wedstrijd of training begint. Een ander belangrijk punt is dat je trainingen goed op moet bouwen. Je hoeft heus niet meteen het meest zware gewicht weg te drukken in de sportschool en ook bij je eerste tennistraining hoef je niet elke bal voluit te slaan. Door de trainingsintensiteit geleidelijk op te bouwen, bouwen ook je spieren geleidelijk op en kunnen deze uiteindelijk grotere klappen opvangen.

Het gebruik van verkeerde materialen of een verkeerde techniek is vaak de oorzaak van nare blessures als een tennis- of golfelleboog. Ga met je trainer aan de slag om je techniek te verbeteren en check met hem eens goed of het materiaal dat jij gebruikt wel geschikt is voor jouw lichaam en speelstijl.

Zorg er ten slotte voor dat je af en toe een pauze inlast. Zeker als je steeds dezelfde beweging maakt, ontstaat er constant dezelfde wrijving tussen de pezen, botten en slijmbeurs en dit kan irritaties veroorzaken. Door af en toe een pauze in te lassen zorg je ervoor dat deze tijd krijgen om te herstellen en is de kans op irritaties of zelfs ontstekingen kleiner.