Knieblessures... Hoe krijg je deze onder de knie?

Bij veel (contact)sporten loop je de kans op een knieblessure. Maar wat doe je als je last hebt van je knie? Moet je stil gaan zitten of juist in beweging blijven? Moet je de knie intapen of er juist helemaal niets omheen binden? Hoe ga je met een knieblessure om? Wat is wel en niet verstandig?

Hoe zit de knie in elkaar?

De knie is het grootste gewricht van het lichaam en dit gewricht wordt bij vrijwel elke beweging aan het werk gezet. De knie is een ingewikkeld gewicht dat bestaat uit 3 botdelen: het boven- en onderbeen en de knieschijf. De krachten worden opgevangen door spieren, pezen, gewrichtsbanden en kraakbeen.

De halvemaanvormige schijven van kraakbeen (menisci) vangen de schokken op en zorgen voor stabiliteit in de knie tijdens het buigen en draaien. De gewrichtsbanden aan de zijkant van de knie zorgen voor zijdelingse stabiliteit, terwijl de twee kruisbanden voorkomen dat de knie naar voor of achter schuift of dat deze teveel roteert.

Verder wordt het gewricht afgeschermd door een kapsel, welke aan de binnenzijde voorzien is van een slijmvlieslaag (synovium). Deze laag voedt het kraakbeen en zorgt dat het gewricht wordt ‘gesmeerd’, zodat de verschillende delen van het gewricht soepel en zonder veel weerstand over elkaar kunnen glijden.


Hoe ontstaan knieblessures?

De knie is een gewricht dat bij vrijwel elke beweging in actie moet komen. Als je alleen al loopt komt er veel kracht op de knieën te staan, laat staan bij sporten als voetbal, basketbal en volleybal. Veel voorkomende bewegingen tijdens deze sporten zijn sprinten, stoppen, wenden, keren en springen. De knie vangt tijdens deze bewegingen de klappen op en vooral als je gaat draaien komen bepaalde banden in de knie op spanning te staan. Dan heb je ook nog de contactmomenten die totaal onvoorspelbaar zijn. Als je een schop krijgt, of je komt per ongeluk met iemand in botsing, kunnen je benen in vreemde, onnatuurlijke houdingen terecht komen en dit kan schade aan de banden in de knie aanrichten Tijdens sporten als wandelen of hardlopen, waarbij je veel stappen zet, kunnen knieblessures veroorzaakt worden door een verkeerde loophouding.


Veel voorkomende knieblessures

Knieblessures opgelopen tijdens krachtige draaibewegingen zijn vaak meniscus- of kruisbandbeschadigingen.

Meniscusletsel kan ontstaan door het draaien van de knie terwijl deze gebogen is en op de grond staat. Een kleine scheur in de meniscus kan uit zichzelf genezen. Blijf je pijn houden, blijft de knie dik worden na gebruik en/of schiet de knie steeds op slot? Dan kan, in overleg met de orthopeed, gekozen worden voor een operatie.

In het geval van letsel aan (een van) de kruisbanden kan het zijn dat je een knakkend of scheurend gevoel ervaart als het gebeurt. De knie voelt instabiel en zeker wanneer je wilt draaien of van richting verandert lijkt het alsof je er doorheen zakt. Het is mogelijk om te leven zonder de kruisband, mits je de spieren er omheen goed traint zodat zij de knie kunnen ondersteunen. Een andere optie is een reconstructie van de kruisband door middel van een operatie. Schade aan de kruisband is alleen (definitief) vast te stellen aan de hand van een MRI-scan.

Een jumpers-/runners knee ontstaat door overbelasting. De pijn bevindt zich net onder de knieschijf en doet zich vooral voor bij aanzetten, neerkomen, traplopen en hardlopen. Deze blessure kan langdurig aanhouden, dus het is van belang de pezen te ontzien en rust te houden. Compleet stilzitten is ook geen aanrader, dus probeer rustig in beweging te blijven of kies voor een sport als zwemmen of rustig wandelen, waarbij de knie weinig belast wordt.

Slijtage in de knie wordt ook wel artrose genoemd. Het gedeelte waar de botten in de knie samenkomen is voorzien van kraakbeen. Als dit kraakbeen beschadigd raakt zorgt dit voor nare klachten die op verschillende plekken in de knie gevoeld kunnen worden. Eerder letsel of overbelasting vergroot de kans op artrose.

Rust, rust en nog eens rust

Voor elke blessure geldt dat je 5 dagen rust moet nemen om het gewricht de kans te geven zelf (deels) te herstellen. Pas na die 5 dagen kan echt worden vastgesteld in hoeverre er schade is aangericht en vanaf dit moment kan er een plan worden opgesteld.

Ga naar een fysiotherapeut zodat deze kan bepalen wat er precies met jouw knie aan de hand is. Stel samen met de fysiotherapeut een plan op om te zorgen dat de knie zo snel mogelijk weer sterk genoeg is om mee te sporten.


Kies de juiste ondersteuning

Tijdens jouw herstel is het (in veel gevallen) goed om de knie ondersteuning te bieden door middel van een brace. Niet elke brace is geschikt voor elke fase van de blessure. De braces zijn opgedeeld in verschillende beschermingsniveaus:

Beschermingsniveau 1: Door een combinatie van warmte en lichte druk bieden deze braces uitkomst bij lichte knieblessures en zwelling.

In deze categorie vind je ook patellabraces. Deze braces draag je net onder de knieschijf. De band geeft druk op de onderrand van de knieschijf, waardoor de pezen in dat gedeelte ontlast worden.

Beschermingsniveau 2: Braces met niveau 2 stabiliseren en beschermen de knie als je last hebt van matige tot middelzware klachten als artrose, instabiliteit en overbelasting. Als je last hebt van slijmbeursontsteking kun je ook kiezen voor een brace met beschermingsniveau 2.

Beschermingsniveau 3: Heb je veel ondersteuning nodig? Kies dan voor een brace uit deze categorie. Door middel van scharnieren/spalken en stevige banden zorgen deze braces dat de knie geen onbewuste bewegingen kan maken en te allen tijde voldoende stabiel wordt gehouden. Kies voor deze optimale ondersteuning bij klachten als zware artrose, kruisband- of meniscusklachten, hypermobiliteit. Deze braces zijn ook fijn om te dragen als je herstellende bent van een knieoperatie.

Let op! Als er vocht in de knie zit is het uit den boze om een brace te dragen met een gat bij de knieschijf (zie afbeelding). Dit gat is bedoeld om op de knieschijf wat te ontzien maar doordat, in het geval van een gezwollen knie, al het vocht naar dit gat wordt geduwd, kan de knieschijf gaan drijven wat voor schade kan zorgen.


Is een knieblessure te voorkomen?

Voorkomen is altijd beter dan genezen. Aangezien knieblessures in veel gevallen ontstaan door een plotselinge beweging is een dergelijke blessure nooit echt te voorkomen. Wel is het mogelijk de kans te verkleinen. Door te zorgen dat de spieren rondom je knie en in de rest van je lichaam sterk zijn, ben je stabieler. Door je bovenlichaam te trainen ben je sterker in bijvoorbeeld duels en raak je minder snel uit balans, wat voorkomt dat de benen dit op moeten vangen. Daarnaast is het dragen van de juiste schoeisel meer dan belangrijk. In veel gevallen verdraaien sporters knieën doordat zij bijvoorbeeld met hun schoen vaststaan in de grond. Zorg daarom écht dat je de juiste schoenen draagt en houd daarbij rekening met de ondergrond waar je op sport.